Na gesprekken met zeven-en-een-half van Leidens finest op het gebied van kunst en cultuur, kan de balans worden opgemaakt. Hoe staat het met de culturele sector van Leiden? Best goed, zo blijkt. Maar, natuurlijk kan het altijd beter: meer kunst in de wijk en meer aandacht voor de alternatieve scene en kleine initiatieven zijn belangrijke verbeterpunten gebleken. Althans, volgens de L7,5.

 

Met een tas vol pluimen én kritiek togen uw verslaggevers naar het gemeentehuis voor terugkoppeling met Cor Klein en Judith Nijssen, beleidsmedewerkers cultuur van de gemeente Leiden. Ook gingen we in gesprek met cultuurmakelaar Mirjam Flik van het Cultuurfonds Leiden.

 

"Cultuur is een bindende factor"

 


Drie Leidse culturele trekpleisters: De Lakenhal, de Leidse Schouwburg en Naturalis 

 

In 2011, toen het kabinet Rutte I besloot een bezuiniging op cultuursubsidies door te voeren, was Leiden één van de weinige gemeenten waar juist meer geld naar de culturele sector ging. Een nieuwe foyer van de Schouwburg, de bouw van Popcentrum Gebr. de Nobel en de vernieuwing van de Lakenhal zijn hier voorbeelden van. “Er is toen heel veel geïnvesteerd in cultuur’, aldus Cor Klein. “Leiden is de stad van ontdekkingen, met twee pijlers: kunst en kennis. Dat is het onderscheidend imago van de stad, daar profileren we ons mee. Er is altijd al veel aandacht geweest voor kunst, ook in financiële zin.’

De waarde van cultuur voor de stad is volgens Klein en Nijssen evident: “Kijk maar naar de mooie cultuurhistorische binnenstad. Leiden is rijk aan cultureel erfgoed, je zou wel gek zijn om daar niet op in te spelen”.

 

2016 is, na jaren van investeringen, het eerste jaar waarin er door de gemeente Leiden bezuinigd wordt: de cultuursector moet het met zo'n drie ton minder stellen. In 2017 loopt dit bedrag op naar vier ton. Klein: “De wethouder weet dat hij de eindverantwoordelijke is voor deze bezuinigingen. Dus hij gaat samen met ons bij alle initiatieven langs die hierdoor getroffen kunnen worden. Op basis van de openheid die ontstaat door de wederzijdse bekendheid met elkaar, kunnen zinvolle gesprekken gevoerd worden. Zo wordt er gezocht naar oplossingen om te zorgen dat gedupeerde instellingen niet zullen omvallen”.

 

"De cultuurmakelaar staat op het dak van de culturele sector"

 

 

Omdat de gemeente belemmerend kan werken – zij is immers gebonden aan regels, beleidsvisies en aanvraagtermijnen, is in 2010 het Cultuurfonds Leiden opgericht. Dit fonds wordt volledig door de gemeente gesubsidieerd en fungeert als een soort tussenverdieping tussen de gemeente en nieuwe initiatieven. Mirjam Flik is sinds februari 2016 de cultuurmakelaar namens dit fonds. Flik: “Een cultuurmakelaar versterkt met financiële injecties, maar zorgt ook voor samenwerkingen”. Als cultuurmakelaar heeft Flik een goed inzicht in de culturele kansen voor de stad en staat ze in haar functie 'op het dak van de culturele sector'. Flik is van mening dat het goed gaat met de stad, maar dat er zeker ook verbeterpunten zijn. De stad moet een scherper cultuurbeleid krijgen. “We moeten nu, ook door de bezuinigingen, de kant opgaan van echte kwaliteit en efficiënter werk”. Maar er is meer: “ Er moet ook buiten het centrum gekeken worden, om de buitenwijken te verbinden met cultuur.” Nijssen sluit zich hierbij aan: “In het centrum gebeurt het grotendeels, maar het is belangrijk dat je ook in de wijken binding kunt bewerkstelligen. En cultuur is een bindende factor”. 

 

Mirjam Flik
Mirjam Flik

 

Eén van de kritiekpunten van de L7,5, is dat de kleine kunstenaar meer aandacht zouden moeten krijgen. Flik begrijpt die kritiek: “Er wordt in Leiden weinig aandacht besteed aan ontplooiing voor beeldende kunstenaars. Wat ik een heel goed nieuw initiatief vind is de vrijplaats voor kunstenaars op de Middelstegracht, dat geeft een mooi rafelrandje”. Leiden staat landelijk bekend als een museale stad, maar Flik ziet nog veel meer mogelijkheden: “Volgend jaar is het jaar van De Stijl. Er liggen hele mooie plannen klaar voor een doordachte programmering waarin theaters, musea en initiatieven uit de buitenwijken worden betrokken. Dat vind ik heel spannend”. Op het kritiekpunt dat er een Leids stempel mist in de top van de Leidse cultuursector, reageert Flik duidelijk: "Het is echt typisch Leids om zo dorps te denken. Het gaat om goede mensen, niet om waar ze vandaan komen".

 

"Die bioscoop komt er nu echt"

 

Van alle suggesties uit de L7,5 vindt de cultuurmakelaar het idee van een grote concertzaal fascinerend. “Het zou goed kunnen zijn dat als je een soort Ziggo Dome opricht, de stad meer nationale aandacht krijgt. De vraag is alleen of zoiets past bij de stad Leiden, en of het haalbaar is”.

Wat wel haalbaar blijkt, is de nieuwe, langverwachte megabioscoop, en dat is een primeur. Flik: “Ik weet dat de initiatiefnemers van het Leids Internationaal Film Festival daar mee bezig zijn. Er was heel veel vraag naar zo'n immense bioscoop, en hij komt er nu echt”.

 

"Je gaat dan tweehonderd euro voor een kaartje betalen"

 

Volgens sommige L7,5'ers maken subsidies lui en zou het beter zijn om ze helemaal af te schaffen. Maar is dat standpunt terecht? Zou dat zorgen voor een positieve ontwikkeling? Nijssen: "Dat kan, maar dat gaat zorgen voor een enorme verschraling van het aanbod. Dan kun je niet verwachten dat het aanbod dat we nu in Leiden hebben op niveau blijft”. Cor Klein voegt daaraan toe: “Het wordt onbetaalbaar, je gaat voor een kaartje voor de Schouwburg dan tweehonderd euro betalen. Zelfs wanneer je alleen publiekstrekkers programmeert, ga je het dan niet redden”.

 

Zijn er nog dromen of ambities? Klein zou graag zien dat er iets cultureels zou gebeuren in de parken. Het park bij de nieuwe parkeergarage bij Molen de Valk zou hij graag gevuld zien met culturele activiteiten, waaronder beeldende kunst. Ook park Matilo zou zich goed lenen voor culturele uitingen, denkt Klein hardop. “Dat zou ook weer mooi aansluiten bij de kunst in de wijken”, vult Nijssen aan. Al met al wordt besloten dat het goed gaat met de culturele sector in Leiden: “Leiden is bruisend en gezellig, de stad is cultureel lekker bezig”.